Noveen

 

Waar komt de benaming vandaan?

Het woord noveen is afkomstig van het Latijnse ‘novena’ (negenmaal), dat zijn oorsprong vindt in ‘novem’, het Latijnse woord voor negen. Het getal negen heeft tal van betekenissen.

Bij de geboorte van een mens  staat het in verband met de maan: negen manen duurt het voor een kind geboren wordt. Het getal negen staat daardoor voor zwangerschap en geboorte, het einde van een cyclus en het begin van iets nieuws. Of van een wedergeboorte, het begin van een nieuwe ontwikkeling. In het Hebreeuws heeft de negen dan ook de baarmoeder als teken.

Negen is ook het cijfer van de eeuwigheid.

Voor Chinezen is het zelfs een geluksgetal: de uitspraak van het getal negen ,‘jiu’ is gelijk aan dat van het woord voor ‘langdurig’ en wordt daarom vaak gebruikt bij Chinese huwelijken.

Negen staat ook voor liefde voor en de bereidheid om anderen te helpen.

Wat is een noveen?

Een noveen is een reeks van negen dagen waarop men op een bijzondere wijze tot God bidt, voor het verkrijgen van een gunst of als voorbereiding op een grote feestdag. De bekendste is de pinksternoveen ter voorbereiding van het pinksterfeest, dit in navolging van de apostelen die tussen Hemelvaart en Pinksteren negen dagen in gebed samen waren, zo vertelt het Nieuwe Testament.

Vroeger sprak men ook van een noveen tijdens de negen dagen rouw na een overlijden. Een noveen was ook een vroom gebruik dat werd toegepast bij het verdienen van aflaten – een aflaat is een oud gebruik om de toegang tot de hemel te verdienen. Het gebruik van een noveen bracht vroeger ook, vooral in kloosters en internaten, een zeker ritme in het jaar: er werd van de éne naar de andere noveen geleefd.

Het gebruik van een noveen leeft vandaag nog altijd, zeker als gebed bij het vragen van een gunst. Zo zie je in kerken en kapelletjes nog vaak mensen bidden terwijl ze een noveenkaars branden, een kaars die negen volle dagen brandt. Ze doen dit voor de goede afloop van een operatie, de genezing van een ziek familielid, een goed examen … En een noveen wordt nog regelmatig gebruikt als voorbereiding op een groot feest. De noveen voor het  feest van Don Bosco is daarvan een perfecte illustratie.

Hoe kan de traditie van een noveen ons vandaag nog inspireren?

Een noveen doet ons beseffen dat het belangrijk is om voldoende tijd vrij te maken om je goed voor te bereiden op een groot feest. En om vanaf de voorbereiding al te genieten.

Een noveen nodigt ons uit om negen dagen lang, bij het begin of het einde van de dag, even stil te vallen en tijd te maken om even te bezinnen, of te bidden… In de drukte van elke dag is dat een welkom geschenk dat we onszelf vandaag – gek genoeg – nog weinig gunnen.

Een noveen helpt ons om stil te staan bij de echte betekenis van een feest. Wie vieren we en waarom vieren we? Weten we nog voldoende waar het in wezen om draait?

De betekenis van het getal negen in noveen maakt ons duidelijk dat nieuwe dingen tijd vragen om te groeien. En dat groeien niet altijd even vlot loopt als we hopen of dromen, het gebeurt met vallen en opstaan. Tijd en geduld hebben is de boodschap.

Bij een zwangerschap bijvoorbeeld lukt ons dat noodgedwongen wel: een vrouw is negen maanden in blijde verwachting. Ze geniet en verzorgt zichzelf goed, neemt voldoende slaap en doet het wat kalmer aan. Tegelijkertijd botst ze met de realiteit: ze ervaart het contrast met het drukke leven, ondergaat de kleine ongemakken die bij een zwangerschap horen.

Waarom zouden we onszelf en anderen niet, net als bij een zwangerschap, wat extra tijd en rust gunnen om te groeien in ons werk? En in onze ontwikkeling als opvoeder? Waarom zouden we een nieuwe leerling of collega niet met evenveel zorg en geduld verwelkomen als een pasgeborene? Of waarom zouden we niet evenveel zorg besteden aan het uitwerken van nieuw leerplan, het reorganiseren van de organisatie …?

Wij zijn de traditie van een noveen alvast genegen!

 

Noveen 2013               Noveen 2014               Noveen 2015